Trong bối cảnh công nghệ số phát triển, chuyên gia cho rằng, điều quan trọng là biết chọn lọc, đọc sách linh hoạt giữa sách in với tài liệu điện tử.
Ngày 15.5, Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức tọa đàm “Đọc sách trong kỷ nguyên số”.
Phát biểu khai mạc chương trình, PGS.TS Dương Thăng Long – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mở Hà Nội – nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc đọc sách trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện bản thân của sinh viên.
Theo ông Long, trong kỷ nguyên số, phương thức tiếp cận tri thức đã có nhiều thay đổi, tuy nhiên giá trị cốt lõi của việc đọc vẫn luôn được khẳng định. Nhà trường luôn quan tâm xây dựng môi trường học tập mở, khuyến khích văn hóa đọc, phát triển hệ thống thư viện hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu ngày càng đa dạng của người học.
Chia sẻ tại tọa đàm, ông Nguyễn Hữu Giới – Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam – cho rằng, trong kỷ nguyên số, sách in và sách điện tử đều có vai trò riêng, cần được duy trì song song thay vì thay thế lẫn nhau.
“Nếu đến một nơi không có điện, không có sóng internet thì việc đọc sách điện tử sẽ gặp khó khăn. Ngược lại, người đọc sách giấy khi đến vùng sâu, vùng xa có thể có sách nhưng chưa chắc có đúng đầu sách mong muốn” – ông nói.
Dưới góc nhìn giảng viên, TS Trần Thị Lệ Dung – Phó trưởng khoa Tiếng Anh, Trường Đại học Mở Hà Nội – cho rằng, đọc sách không chỉ giúp tiếp nhận kiến thức mà còn là quá trình rèn luyện tư duy, khả năng đặt câu hỏi và tính kiên nhẫn cho sinh viên.
Theo bà Dung, công nghệ vừa là thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội lan tỏa văn hóa đọc nếu được tận dụng hiệu quả. Sách in giúp người học tiếp cận kiến thức có hệ thống, thuận lợi cho việc ghi chú, đánh dấu nội dung quan trọng; trong khi tài liệu số có ưu điểm cập nhật nhanh, thuận tiện khi tìm kiếm, trao đổi và học tập mọi lúc, mọi nơi.
“Điều quan trọng là cần kết hợp linh hoạt giữa sách giấy và tài liệu điện tử thay vì tuyệt đối hóa một hình thức” – bà nhấn mạnh.
Từ kinh nghiệm giảng dạy, bà Dung cho hay, sinh viên hiện nay có xu hướng đọc nhanh, đọc nhiều nhưng đọc lướt, dễ nhầm lẫn giữa tiếp nhận thông tin và tiếp nhận tri thức. Vì vậy, người học cần thay đổi phương pháp đọc theo hướng chủ động hơn như ghi chú, tóm tắt, đặt câu hỏi phản biện và thảo luận sau khi đọc để hiểu sâu vấn đề.
“Muốn đọc sâu, trước hết phải chấp nhận đọc chậm. Cần chuyển từ tâm thế đọc cho xong sang đọc để hiểu và suy nghĩ” – bà chia sẻ.
Bên cạnh đó, bà Dung cho rằng, giảng viên cũng cần đổi mới cách tiếp cận, giúp sinh viên nhận thấy ý nghĩa thực tiễn của việc đọc thông qua thảo luận, tình huống thực tế và các hoạt động tương tác trong học tập.
Chia sẻ tại tọa đàm, Nguyễn Thị Như Nguyệt (Khoa Tiếng Trung Quốc, Trường Đại học Mở Hà Nội) cho biết, điều quan trọng nhất là duy trì thói quen đọc sách mỗi ngày, dù chỉ từ 20 – 30 phút.
Theo Như Nguyệt, trong thời đại bùng nổ thông tin, việc chọn đúng sách quan trọng hơn đọc quá nhiều sách. Người đọc cần xác định rõ mục tiêu đọc để học tập hay phát triển kỹ năng, đồng thời lựa chọn sách phù hợp với trình độ hiện tại để tránh cảm giác quá tải, khó tiếp thu.
Khẳng định, dù dưới hình thức nào, việc đọc vẫn giữ vai trò nền tảng trong học tập và phát triển tri thức, ThS Ngô Thanh Tùng – Giám đốc Thư viện, Trường Đại học Mở Hà Nội – cho hay thư viện nhà trường được đầu tư cả về sách giấy, tài nguyên số và cơ sở dữ liệu lớn kết nối với nhiều trường đại học trong và ngoài nước. Thời gian tới, nguồn tài nguyên thư viện trường sẽ tiếp tục được mở rộng, nhằm lan tỏa hóa đọc trong kỷ nguyên số.