{"id":25799,"date":"2021-09-01T00:00:00","date_gmt":"2021-08-31T17:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/site.hou.edu.vn\/thong-bao\/tuyen-ngon-doc-lap-su-ke-thua-phat-trien-nhung-gia-tri-tu-tuong-tien-bo-cua-thoi-dai\/"},"modified":"2021-09-01T00:00:00","modified_gmt":"2021-08-31T17:00:00","slug":"tuyen-ngon-doc-lap-su-ke-thua-phat-trien-nhung-gia-tri-tu-tuong-tien-bo-cua-thoi-dai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/thong-bao\/tuyen-ngon-doc-lap-su-ke-thua-phat-trien-nhung-gia-tri-tu-tuong-tien-bo-cua-thoi-dai\/","title":{"rendered":"Tuy\u00ean ng\u00f4n \u0111\u1ed9c l\u1eadp: S\u1ef1 k\u1ebf th\u1eeba, ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i"},"content":{"rendered":"

\n

Chào m\u1eebng k\u1ef7 ni\u1ec7m 76 n\u0103m Qu\u1ed1c khánh N\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng hòa Xã h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam (2\/9\/1945-2\/9\/2021), Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc M\u1edf Hà N\u1ed9i trân tr\u1ecdng gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn cán b\u1ed9, gi\u1ea3ng viên và h\u1ecdc viên, sinh viên bài vi\u1ebft "Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp: S\u1ef1 k\u1ebf th\u1eeba, phát tri\u1ec3n nh\u1eefng giá tr\u1ecb t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i"<\/strong> c\u1ee7a Ti\u1ebfn s\u0129 Lê Th\u1ecb H\u1eb1ng – H\u1ecdc vi\u1ec7n Chính tr\u1ecb qu\u1ed1c gia H\u1ed3 Chí Minh \u0111\u0103ng trên T\u1ea1p chí Tuyên giáo.<\/p>\n

————————————————–<\/p>\n

(TG) – Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em><\/strong> c\u1ee7a M\u1ef9 và Tuyên ngôn nhân quy\u1ec1n và dân quy\u1ec1n<\/em> c\u1ee7a Pháp là hai b\u1ea3n tuyên ngôn n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a nhân lo\u1ea1i. \u0110ó là v\u0103n ki\u1ec7n pháp lý th\u1ea5m nhu\u1ea7n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, nêu cao nguyên t\u1eafc bình \u0111\u1eb3ng, dân ch\u1ee7 và các quy\u1ec1n c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee7a dân t\u1ed9c. Trân tr\u1ecdng nh\u1eefng giá tr\u1ecb cao c\u1ea3 \u1ea5y, trong m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi và m\u1ed9t cu\u1ed9c cách m\u1ea1ng m\u1edbi, H\u1ed3 Chí Minh \u0111ã ti\u1ebfp thu, k\u1ebf th\u1eeba và h\u01a1n n\u1eefa phát tri\u1ec3n các giá tr\u1ecb \u1ea5y \u1edf hai n\u1ed9i dung c\u01a1 b\u1ea3n là quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, quy\u1ec1n dân t\u1ed9c và nguyên t\u1eafc ch\u1ee7 quy\u1ec1n nhân dân.<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

K\u1ebe TH\u1eeaA VÀ PHÁT TRI\u1ec2N QUY\u1ec0N CON NG\u01af\u1edcI, QUY\u1ec0N DÂN T\u1ed8C<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em> c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 n\u0103m 1776 và Tuyên ngôn<\/em> Nhân quy\u1ec1n và Dân quy\u1ec1n<\/em> n\u0103m 1789 \u0111\u01b0\u1ee3c ra \u0111\u1eddi t\u1eeb sau cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh giành \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a 13 bang thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Anh \u1edf B\u1eafc M\u1ef9 và cu\u1ed9c \u0111\u1ea1i cách m\u1ea1ng t\u01b0 s\u1ea3n Pháp. Trên c\u01a1 s\u1edf k\u1ebf th\u1eeba nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn b\u1ed9 th\u1eddi k\u1ef3 Khai sáng, hai b\u1ea3n Tuyên ngôn là nh\u1eefng l\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea7y s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c v\u1ec1 quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, quy\u1ec1n dân t\u1ed9c, v\u1ec1 nguyên t\u1eafc “ch\u1ee7 quy\u1ec1n nhân dân” trong cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn chuyên ch\u1ebf h\u01b0\u1edbng con ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u01a1n t\u1edbi các giá tr\u1ecb dân ch\u1ee7, giá tr\u1ecb nhân v\u0103n cao c\u1ea3 v\u1ec1 t\u1ef1 do, bình \u0111\u1eb3ng, bác ái.<\/span><\/span><\/p>\n

Các b\u1ea3n Tuyên ngôn kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t \u0111ó là quy\u1ec1n s\u1ed1ng, quy\u1ec1n t\u1ef1 do, quy\u1ec1n bình \u0111\u1eb3ng, quy\u1ec1n t\u01b0 h\u1eefu tài s\u1ea3n. \u0110ó là “quy\u1ec1n t\u1ef1 nhiên, không th\u1ec3 chuy\u1ec3n nh\u01b0\u1ee3ng và b\u1ea5t kh\u1ea3 xâm ph\u1ea1m c\u1ee7a m\u1ed7i con ng\u01b0\u1eddi”(1)<\/sup>.<\/span><\/span><\/p>\n

Trong b\u1ea3n Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em> n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, tác gi\u1ea3 Thomas Jefferson kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh các n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1ea3i có quy\u1ec1n là qu\u1ed1c gia t\u1ef1 do và \u0111\u1ed9c l\u1eadp và t\u1eeb vi\u1ec7c xóa b\u1ecf quy\u1ec1n th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee7a th\u1ef1c dân Anh, cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh vì n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a các bang thu\u1ed9c \u0111\u1ecba \u1edf B\u1eafc M\u1ef9 c\u0169ng nh\u1eb1m t\u1edbi tranh \u0111\u1ea5u cho các quy\u1ec1n t\u1ef1 nhiên c\u1ee7a riêng m\u1ed7i con ng\u01b0\u1eddi. V\u1edbi nh\u1eefng giá tr\u1ecb to l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady hai b\u1ea3n Tuyên ngôn \u0111ánh m\u1ed1c d\u1ea5u son trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ea5u tranh gi\u1ea3i phóng dân t\u1ed9c và gi\u1ea3i phóng con ng\u01b0\u1eddi. \u0110ó là b\u1ea3n Tuyên ngôn mang \u0111\u1eadm giá tr\u1ecb nhân v\u0103n, nhân b\u1ea3n, là n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ec3 xây d\u1ef1ng các b\u1ea3n Hi\u1ebfn pháp dân ch\u1ee7 ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Pháp, n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 sau \u0111ó.<\/span><\/span><\/p>\n

B\u1ea3n Tuyên ngôn nhân quy\u1ec1n và dân quy\u1ec1n<\/em> c\u1ee7a cách m\u1ea1ng Pháp n\u0103m 1791 c\u0169ng nêu rõ: “Ng\u01b0\u1eddi ta sinh ra t\u1ef1 do và bình \u0111\u1eb3ng v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ee3i, và ph\u1ea3i luôn luôn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do và bình \u0111\u1eb3ng v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ee3i”(2)<\/sup>.<\/span><\/span><\/p>\n

Trong Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c<\/em> l\u1eadp<\/em> n\u0103m 1945 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, t\u1eeb nh\u1eefng dòng \u0111\u1ea7u tiên, H\u1ed3 Chí Minh \u0111ã trích d\u1eabn nh\u1eefng câu n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t trong hai b\u1ea3n Tuyên ngôn l\u1ecbch s\u1eed \u0111ó v\u1edbi thái \u0111\u1ed9 r\u1ea5t trân tr\u1ecdng: “T\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u sinh ra có quy\u1ec1n bình \u0111\u1eb3ng. t\u1ea1o hóa cho h\u1ecd nh\u1eefng quy\u1ec1n không ai có th\u1ec3 xâm ph\u1ea1m \u0111\u01b0\u1ee3c; trong nh\u1eefng quy\u1ec1n  \u1ea5y, có quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng, quy\u1ec1n t\u1ef1 do và quy\u1ec1n m\u01b0u c\u1ea7u h\u1ea1nh phúc…”. \u1ede \u0111ây, H\u1ed3 Chí Minh \u0111ã xu\u1ea5t phát t\u1eeb nh\u1eefng giá tr\u1ecb nhân v\u0103n cao c\u1ea3, mang tính ph\u1ed5 quát toàn nhân lo\u1ea1i làm c\u01a1 s\u1edf, m\u1ee5c tiêu cho cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh c\u1ee7a dân t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam. T\u1eeb \u0111ó, Ng\u01b0\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh gi\u1ea3i phóng dân t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng là nh\u1eb1m th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng quy\u1ec1n chính \u0111áng, thiêng liêng không ai có th\u1ec3 xâm ph\u1ea1m, là s\u1ef1 ti\u1ebfp n\u1ed1i c\u1ee7a lá c\u1edd gi\u1ea3i phóng dân t\u1ed9c, gi\u1ea3i phóng con ng\u01b0\u1eddi mà các cu\u1ed9c cách m\u1ea1ng Pháp, cách m\u1ea1ng M\u1ef9 \u0111ã gi\u01b0\u01a1ng cao.<\/span><\/span><\/p>\n

Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed3 Chí Minh \u0111ã có s\u1ef1 k\u1ebf th\u1eeba và m\u1edf r\u1ed9ng, phát tri\u1ec3n v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc nh\u1eefng giá tr\u1ecb c\u1ee7a các b\u1ea3n Tuyên ngôn tr\u01b0\u1edbc \u0111ó trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi. Trong Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em> c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, nguyên b\u1ea3n câu “t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi” là “t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111àn ông” (All men). Nguyên b\u1ea3n c\u1ee7a câu \u0111ó là \u0111\u1eb7t trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ec9 XVIII khi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 nô l\u1ec7 còn t\u1ed3n t\u1ea1i, s\u1ef1 phân bi\u1ec7t và k\u1ef3 th\u1ecb ch\u1ee7ng t\u1ed9c r\u1ea5t n\u1eb7ng n\u1ec1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111àn ông có quy\u1ec1n mà Tuyên ngôn \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 là nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111àn ông da tr\u1eafng. Nh\u01b0 v\u1eady, các quy\u1ec1n c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, quy\u1ec1n v\u1ed1n có \u1ea5y l\u1ea1i không dành cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, mà ch\u1ec9 dành cho \u0111àn ông da tr\u1eafng. Còn v\u1edbi H\u1ed3 Chí Minh, Ng\u01b0\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t cách rõ ràng, quy\u1ec1n là dành cho “t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi”, không phân bi\u1ec7t \u0111\u1ecba v\u1ecb, thành ph\u1ea7n, tôn giáo, gi\u1edbi tính, s\u1eafc t\u1ed9c. \u0110ó là s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, \u0111em l\u1ea1i nh\u1eefng giá tr\u1ecb to l\u1edbn và phù h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ef1 phát tri\u1ec3n ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ee7a nhân lo\u1ea1i. <\/span><\/span><\/p>\n

C\u0169ng t\u1eeb vi\u1ec7c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ea1o lý và chính ngh\u0129a c\u1ee7a nhân lo\u1ea1i, H\u1ed3 Chí Minh \u0111ã v\u1ea1ch tr\u1ea7n b\u1ed9 m\u1eb7t gi\u1ea3 d\u1ed1i, b\u1ea3n ch\u1ea5t tàn b\u1ea1o c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c dân Pháp. Trong Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em>, Ng\u01b0\u1eddi \u0111ã khái quát m\u1ed9t cách sâu s\u1eafc t\u1ed9i ác c\u1ee7a th\u1ef1c dân Pháp trong g\u1ea7n 100 n\u0103m cai tr\u1ecb \u1edf \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ta trên t\u1ea5t c\u1ea3 các m\u1eb7t, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t là vi\u1ec7c chà \u0111\u1ea1p, t\u01b0\u1edbc \u0111o\u1ea1t quy\u1ec1n các quy\u1ec1n t\u1ef1 nhiên c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, c\u1ee7a dân t\u1ed9c. Và t\u1eeb \u0111ó, Ng\u01b0\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi, không ch\u1ec9 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn chuyên ch\u1ebf mà ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c dân v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t tàn b\u1ea1o c\u1ee7a nó c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xóa b\u1ecf, \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n và nhân ph\u1ea9m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Khi còn ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c dân, còn tình tr\u1ea1ng dân t\u1ed9c này áp b\u1ee9c, nô d\u1ecbch dân t\u1ed9c khác thì ch\u1eafc ch\u1eafn quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi \u1edf các dân t\u1ed9c thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, ph\u1ee5 thu\u1ed9c b\u1ecb chà \u0111\u1ea1p, không \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn và th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/span><\/span><\/p>\n

M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m \u0111áng chú ý n\u1eefa là t\u1eeb quy\u1ec1n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, H\u1ed3 Chí Minh \u0111ã suy r\u1ed9ng ra quy\u1ec1n dân t\u1ed9c “các dân t\u1ed9c trên th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ec1u sinh ra bình \u0111\u1eb3ng, dân t\u1ed9c nào c\u0169ng có quy\u1ec1n s\u1ed1ng, quy\u1ec1n sung s\u01b0\u1edbng và quy\u1ec1n t\u1ef1 do”(3)<\/sup>. T\u1eeb quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, Ng\u01b0\u1eddi suy r\u1ed9ng ra quy\u1ec1n dân t\u1ed9c c\u0169ng là quy\u1ec1n t\u1ef1 nhiên, thiêng liêng “là l\u1ebd ph\u1ea3i không ai ch\u1ed1i cãi \u0111\u01b0\u1ee3c”(4)<\/sup>. N\u1ebfu nh\u01b0 trong b\u1ea3n Tuyên ngôn c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111ã \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u1ea3 quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, quy\u1ec1n dân t\u1ed9c, thì \u0111\u1ebfn b\u1ea3n Tuyên ngôn c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111ã g\u1eafn k\u1ebft hai ph\u1ea1m trù pháp lý c\u01a1 b\u1ea3n này trong m\u1ed1i liên h\u1ec7 bi\u1ec7n ch\u1ee9ng, ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi nhau. Dân t\u1ed9c \u0111\u1ed9c l\u1eadp là \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tiên quy\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi và ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i th\u1ef1c hi\u1ec7n quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi chính là phát huy nh\u1eefng giá tr\u1ecb cao c\u1ea3 và ý ngh\u0129a th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a \u0111\u1ed9c l\u1eadp dân t\u1ed9c. Quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi cao nh\u1ea5t chính là \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng trong \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc t\u1ef1 do, là công dân c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/span><\/span><\/p>\n

Bên c\u1ea1nh \u0111ó, H\u1ed3 Chí Minh \u0111ã m\u1edf r\u1ed9ng n\u1ed9i hàm khái ni\u1ec7m quy\u1ec1n dân t\u1ed9c c\u1ea3 chi\u1ec1u r\u1ed9ng và chi\u1ec1u sâu, mà các b\u1ea3n Tuyên ngôn tr\u01b0\u1edbc ch\u01b0a \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn. Xu\u1ea5t phát t\u1eeb hoàn c\u1ea3nh n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam thu\u1ed9c \u0111\u1ecba v\u1eeba m\u1edbi giành \u0111\u1ed9c l\u1eadp và b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed qu\u1ed1c t\u1ebf b\u1ea5y gi\u1edd, H\u1ed3 Chí Minh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: quy\u1ec1n dân t\u1ed9c không ch\u1ec9 là quy\u1ec1n dân t\u1ed9c t\u1ef1 quy\u1ebft, mà còn là quy\u1ec1n bình \u0111\u1eb3ng, quy\u1ec1n t\u1ef1 do, quy\u1ec1n th\u1ed1ng nh\u1ea5t và toàn v\u1eb9n lãnh th\u1ed5. \u0110\u1ed9c l\u1eadp dân t\u1ed9c \u0111ã g\u1eafn bó m\u1eadt thi\u1ebft v\u1edbi các nguyên t\u1eafc dân t\u1ed9c bình \u0111\u1eb3ng và t\u1ef1 quy\u1ebft, v\u1edbi quy\u1ec1n s\u1ed1ng và quy\u1ec1n h\u1ea1nh phúc c\u1ee7a m\u1ed7i dân t\u1ed9c. H\u01a1n n\u1eefa, quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp, bình \u0111\u1eb3ng \u1edf \u0111ây ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c xác l\u1eadp trong m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 các n\u01b0\u1edbc trên th\u1ebf gi\u1edbi, không phân bi\u1ec7t l\u1edbn nh\u1ecf, m\u1ea1nh y\u1ebfu hay khác nhau v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ebf chính tr\u1ecb. Vì th\u1ebf, Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em> không còn ch\u1ec9 dành riêng cho dân t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam mà \u0111ó còn là s\u1ef1 c\u1ed5 v\u0169, l\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh thiêng liêng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 các dân t\u1ed9c trên th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t là các dân t\u1ed9c nh\u1ecf y\u1ebfu \u0111ang ch\u1ecbu s\u1ef1 cai tr\u1ecb c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c dân.<\/span><\/span><\/p>\n

T\u1eeb quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi suy r\u1ed9ng ra quy\u1ec1n dân t\u1ed9c, Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111ã góp ph\u1ea7n t\u1ea1o l\u1eadp và kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t n\u1ec1n pháp lý và công lý m\u1edbi c\u1ee7a v\u0103n minh nhân lo\u1ea1i, h\u01b0\u1edbng t\u1edbi công b\u1eb1ng, bình \u0111\u1eb3ng, xóa b\u1ecf ách áp b\u1ee9c, bóc l\u1ed9t, b\u1ea5t công trên bình di\u1ec7n qu\u1ed1c gia và qu\u1ed1c t\u1ebf. Công lý \u1ea5y v\u1ec1 sau không ch\u1ec9 tr\u1edf thành nguyên t\u1eafc l\u1eadp hi\u1ebfn c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, c\u1ee7a nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia khác mà tr\u1edf thành \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n pháp lý qu\u1ed1c t\u1ebf khi nó \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c ghi vào Liên h\u1ee3p qu\u1ed1c v\u1edbi các công \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf liên quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 quy\u1ec1n qu\u1ed1c gia, v\u1ec1 quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp dân t\u1ed9c và quy\u1ec1n t\u1ef1 quy\u1ebft.<\/span><\/span><\/p>\n

Hai b\u1ea3n Tuyên ngôn n\u01b0\u1edbc Pháp, n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, quy\u1ec1n dân t\u1ed9c là quy\u1ec1n thiêng liêng, là m\u1ed9t t\u1ea5t y\u1ebfu c\u1ee7a t\u1ea1o hóa. Nh\u01b0ng là ng\u01b0\u1eddi dân c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, H\u1ed3 Chí Minh th\u1ea5u hi\u1ec3u sâu s\u1eafc r\u1eb1ng quy\u1ec1n thiêng liêng, v\u1ed1n có \u1ea5y không ph\u1ea3i t\u1ef1 nhiên mà có \u0111\u01b0\u1ee3c, mà ph\u1ea3i \u0111\u1ed5 máu, hy sinh, ph\u1ea3i \u0111\u1ea5u tranh v\u1edbi quy\u1ebft tâm “ thà hy sinh t\u1ea5t c\u1ea3, ch\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh không ch\u1ecbu m\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh không ch\u1ecbu làm nô l\u1ec7”(5)<\/sup>. \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u1eed thách kh\u1eafc nghi\u1ec7t c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed, m\u1ed9t dân t\u1ed9c không bi\u1ebft \u0111\u1ea5u tranh cho \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u1ef1 do thì c\u0169ng không x\u1ee9ng \u0111áng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u1ef1 do. B\u1ea3n Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em> c\u1ee7a H\u1ed3 Chí Minh \u0111ã kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: “Dân ta \u0111ã \u0111ánh \u0111\u1ed5 các xi\u1ec1ng xích th\u1ef1c dân g\u1ea7n 100 n\u0103m nay \u0111\u1ec3 gây d\u1ef1ng nên n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed9c l\u1eadp… M\u1ed9t dân t\u1ed9c \u0111ã gan góc ch\u1ed1ng ách nô l\u1ec7 c\u1ee7a Pháp h\u01a1n 80 n\u0103m nay, m\u1ed9t dân t\u1ed9c \u0111ã gan góc \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 phe \u0110\u1ed3ng Minh ch\u1ed1ng phát xít m\u1ea5y n\u0103m nay, dân t\u1ed9c \u0111ó ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do! Dân t\u1ed9c \u0111ó ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9c l\u1eadp!”(6)<\/sup>. Dân t\u1ed9c \u0111ó còn có quy\u1ebft tâm s\u1eaft \u0111á “\u0111em t\u1ea5t c\u1ea3 tinh th\u1ea7n và l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng, tính m\u1ea1ng và c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ec3 gi\u1eef v\u1eefng quy\u1ec1n t\u1ef1 do, \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u1ea5y!”(7)<\/sup>.<\/span><\/span><\/p>\n

S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em> th\u1ef1c s\u1ef1 là m\u1ed9t m\u1ed1c son trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a dân t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam, c\u0169ng nh\u01b0 trong cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u gi\u1ea3i phóng c\u1ee7a các dân thu\u1ed9c \u0111\u1ecba. N\u1ebfu hai b\u1ea3n Tuyên ngôn c\u1ee7a Pháp và M\u1ef9 \u0111ánh d\u1ea5u m\u1ed1c quan tr\u1ecdng trong cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u tranh ch\u1ed1ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn, trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ea5u tranh gi\u1ea3i phóng con ng\u01b0\u1eddi; thì Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp báo hi\u1ec7u m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi, th\u1eddi \u0111\u1ea1i gi\u1ea3i phóng các dân t\u1ed9c kh\u1ecfi ách áp b\u1ee9c c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c dân trên quy mô toàn th\u1ebf gi\u1edbi; th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a các dân t\u1ed9c b\u1ecb áp b\u1ee9c, bóc l\u1ed9t giành l\u1ea1i quy\u1ec1n s\u1ed1ng, quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u1ef1 do.<\/span><\/span><\/p>\n

K\u1ebe TH\u1eeaA VÀ PHÁT TRI\u1ec2N NGUYÊN T\u1eaeC V\u1ec0 CH\u1ee6 QUY\u1ec0N NHÂN DÂN<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n

Ti\u1ebfp thu nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn b\u1ed9 trong tác ph\u1ea9m Kh\u1ebf \u01b0\u1edbc xã h\u1ed9i<\/em> c\u1ee7a Jean Jacques Rousseau, Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em> c\u1ee7a M\u1ef9 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh chân lý: “R\u1eb1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o cho nh\u1eefng quy\u1ec1n l\u1ee3i này, các chính ph\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp ra trong nhân dân và có \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng quy\u1ec1n l\u1ef1c chính \u0111áng trên c\u01a1 s\u1edf s\u1ef1 nh\u1ea5t trí c\u1ee7a nhân dân”(8)<\/sup>. Tuyên ngôn Nhân quy\u1ec1n và Dân quy\u1ec1n<\/em> c\u1ee7a Pháp \u0111ã ch\u1ec9 ra “s\u1ef1 thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft, h\u1edd h\u1eefng ho\u1eb7c coi th\u01b0\u1eddng nh\u1eefng quy\u1ec1n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi chính là nguyên nhân duy nh\u1ea5t d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng tai h\u1ecda c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, và d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1ed1i nát c\u1ee7a các chính quy\u1ec1n… M\u1ee5c \u0111ích c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 các t\u1ed5 ch\u1ee9c chính tr\u1ecb là b\u1ea3o v\u1ec7 các quy\u1ec1n t\u1ef1 nhiên và b\u1ea5t kh\u1ea3 xâm ph\u1ea1m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi”(9)<\/sup>. S\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a vi\u1ec7c xây d\u1ef1ng chính quy\u1ec1n nhân dân, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng vì m\u1ee5c tiêu cao nh\u1ea5t b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi, vì h\u1ea1nh phúc con ng\u01b0\u1eddi \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh trong hai b\u1ea3n Tuyên ngôn l\u1ecbch s\u1eed này. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa “b\u1ea5t c\u1ee9 khi nào m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf chính quy\u1ec1n nào \u0111ó phá v\u1ee1 nh\u1eefng m\u1ee5c tiêu này, thì nhân dân có quy\u1ec1n thay \u0111\u1ed5i ho\u1eb7c lo\u1ea1i b\u1ecf chính quy\u1ec1n \u0111ó và l\u1eadp nên m\u1ed9t chính quy\u1ec1n m\u1edbi, \u0111\u1eb7t trên n\u1ec1n t\u1ea3ng nh\u1eefng nguyên t\u1eafc c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ed5 ch\u1ee9c th\u1ef1c thi quy\u1ec1n hành theo m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf sao cho có hi\u1ec7u qu\u1ea3 t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh và h\u1ea1nh phúc c\u1ee7a h\u1ecd”(10)<\/sup>.<\/span><\/span><\/p>\n

Cu\u1ed9c Cách m\u1ea1ng Tháng Tám \u1edf Vi\u1ec7t Nam do Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed3 Chí Minh lãnh \u0111\u1ea1o không ch\u1ec9 là cu\u1ed9c cách m\u1ea1ng làm nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u1ea3i phóng dân t\u1ed9c, xóa b\u1ecf xi\u1ec1ng xích nô l\u1ec7 c\u1ee7a th\u1ef1c dân Pháp và c\u1ee7a phát xít Nh\u1eadt. Cu\u1ed9c cách m\u1ea1ng \u1ea5y \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec7m v\u1ee5 l\u1eadt \u0111\u1ed5 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quân ch\u1ee7 chuyên ch\u1ebf t\u1ed3n t\u1ea1i ngót g\u1ea7n 1.000 n\u0103m. Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, phong ki\u1ebfn \u0111ã tr\u1edf thành m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9c l\u1eadp, theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Dân ch\u1ee7 C\u1ed9ng hòa.<\/span><\/span><\/p>\n

Trong Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em>, H\u1ed3 Chí Minh th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u1ea5t rõ ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u1ee7a cu\u1ed9c cách m\u1ea1ng chính là nhân dân, thành qu\u1ea3 cách m\u1ea1ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c do nhân dân làm ra và nhân dân là ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 thành qu\u1ea3 \u0111ó: “Dân ta \u0111ã \u0111ánh \u0111\u1ed5 các xi\u1ec1ng xích th\u1ef1c dân g\u1ea7n 100 n\u0103m nay \u0111\u1ec3 gây d\u1ef1ng nên n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed9c l\u1eadp. Dân ta l\u1ea1i \u0111ánh \u0111\u1ed5 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 quân ch\u1ee7 m\u1ea5y m\u01b0\u01a1i th\u1ebf k\u1ec9 mà l\u1eadp nên ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Dân ch\u1ee7 C\u1ed9ng hoà”. Có th\u1ec3 nói, \u0111\u1ebfn \u0111ây nguyên t\u1eafc “ch\u1ee7 quy\u1ec1n nhân dân” v\u1edbi ý ngh\u0129a nhân dân là ch\u1ee7 th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam m\u1edbi, c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Dân ch\u1ee7 C\u1ed9ng hòa \u0111ã \u0111\u01b0\u1ee3c H\u1ed3 Chí Minh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh rõ ràng. H\u01a1n n\u1eefa, khái ni\u1ec7m nhân dân mà H\u1ed3 Chí Minh s\u1eed d\u1ee5ng không bó h\u1eb9p trong giai c\u1ea5p, t\u1ea7ng l\u1edbp nào mà là m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi dân Vi\u1ec7t Nam yêu n\u01b0\u1edbc, không phân bi\u1ec7t gi\u1edbi tính, \u0111\u1ecba v\u1ecb, tôn giáo, giai c\u1ea5p.<\/span><\/span><\/p>\n

Ch\u1ebf \u0111\u1ed9 Dân ch\u1ee7 C\u1ed9ng hòa \u0111\u01b0\u1ee3c H\u1ed3 Chí Minh trong Tuyên ngôn là ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ef1c hành nguyên t\u1eafc “ch\u1ee7 quy\u1ec1n nhân dân” m\u1ed9t cách tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 và th\u1ef1c ch\u1ea5t. \u0110ó là ch\u1ebf \u0111\u1ed9 l\u1eadp ra t\u1eeb thành qu\u1ea3 \u0111\u1ea5u tranh c\u1ee7a nhân dân, \u0111\u01b0\u1ee3c xây d\u1ef1ng theo ý nguy\u1ec7n c\u1ee7a các t\u1ea7ng l\u1edbp nhân dân, h\u01b0\u1edbng t\u1edbi m\u1ee5c tiêu cao c\u1ea3 “\u0110\u1ed9c l\u1eadp – T\u1ef1 do – H\u1ea1nh phúc” cho nhân dân. T\u01b0 t\u01b0\u1edfng này c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi sau \u0111ó \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n rõ nét trong Hi\u1ebfn pháp 1946 – b\u1ea3n Hi\u1ebfn pháp dân ch\u1ee7 \u0111\u1ea7u tiên c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam do Ng\u01b0\u1eddi làm Tr\u01b0\u1edfng ban so\u1ea1n th\u1ea3o: “T\u1ea5t c\u1ea3 quy\u1ec1n bính trong n\u01b0\u1edbc là c\u1ee7a toàn th\u1ec3 nhân dân Vi\u1ec7t Nam không phân bi\u1ec7t nòi gi\u1ed1ng, gái trai, giàu nghèo, giai c\u1ea5p, tôn giáo”. \u0110i\u1ec1u 7 trong Hi\u1ebfn pháp ghi nh\u1eadn quy\u1ec1n chính tr\u1ecb c\u1ee7a công dân: T\u1ea5t c\u1ea3 công dân Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec1u bình \u0111\u1eb3ng tr\u01b0\u1edbc pháp lu\u1eadt, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia chính quy\u1ec1n và công cu\u1ed9c ki\u1ebfn qu\u1ed1c tùy theo tài n\u0103ng và \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh c\u1ee7a mình. Nhân dân có quy\u1ec1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng công vi\u1ec7c tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u0169ng nh\u01b0 bãi mi\u1ec5n các \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u mình \u0111ã b\u1ea7u ra.<\/span><\/span><\/p>\n

Có th\u1ec3 nói, ra \u0111\u1eddi sau hai b\u1ea3n Tuyên ngôn l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a nhân lo\u1ea1i h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m, trong b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed m\u1edbi, b\u1ea3n Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em> c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111ã k\u1ebf th\u1eeba, ch\u1eaft l\u1ecdc phát tri\u1ec3n giá tr\u1ecb c\u0103n c\u1ed1t, mang tính b\u1ec1n v\u1eefng và ph\u1ed5 quát nh\u1ea5t c\u1ee7a hai b\u1ea3n Tuyên ngôn tr\u01b0\u1edbc \u0111ó. V\u1edbi nh\u1eefng giá tr\u1ecb \u0111ó, Tuyên ngôn \u0110\u1ed9c l\u1eadp<\/em> c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam không ch\u1ec9 là l\u1eddi tuyên b\u1ed1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, khai sinh cho m\u1ed9t Nhà n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam Dân ch\u1ee7 C\u1ed9ng hòa theo \u0111u\u1ed5i m\u1ee5c tiêu “\u0110\u1ed9c l\u1eadp – T\u1ef1 do – H\u1ea1nh phúc”, mà còn \u0111óng góp quan trong cho s\u1ef1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ea5u tranh gi\u1ea3i phóng dân t\u1ed9c, gi\u1ea3i phóng con ng\u01b0\u1eddi và vì h\u1ea1nh phúc c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/span><\/span><\/p>\n

TS. Lê Th\u1ecb H\u1eb1ng<\/strong><\/p>\n

H\u1ecdc vi\u1ec7n Chính tr\u1ecb qu\u1ed1c gia H\u1ed3 Chí Minh<\/em><\/p>\n

___<\/p>\n

(1) (7) (8) (9) Nguy\u1ec5n V\u0103n Út: 9 b\u1ea3n Tuyên ngôn n\u1ed5i ti\u1ebfng th\u1ebf gi\u1edbi<\/em>, Nxb. V\u0103n hóa thông tin, H, 2006, tr. 125, 126, 285, 286.<\/p>\n

(2) (3) (4) (5) (6) (10) (11) H\u1ed3 Chí Minh: Toàn t\u1eadp<\/em>, Nxb. Chính tr\u1ecb qu\u1ed1c gia S\u1ef1 th\u1eadt, H, 2011, t. 4, tr. 1, 1, 1, 534, 1, 3, 3.<\/p>\n

Ngu\u1ed3n: <\/strong>https:\/\/tuyengiao.vn\/van-hoa-xa-hoi\/van-hoa\/tuyen-ngon-doc-lap-su-ke-thua-phat-trien-nhung-gia-tri-tu-tuong-tien-bo-cua-thoi-dai-135315<\/span><\/span><\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Chào m\u1eebng k\u1ef7 ni\u1ec7m 76 n\u0103m Qu\u1ed1c khánh N\u01b0\u1edbc C\u1ed9ng hòa Xã h\u1ed9i Ch\u1ee7 ngh\u0129a Vi\u1ec7t Nam (2\/9\/1945-2\/9\/2021), Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc M\u1edf Hà N\u1ed9i trân tr\u1ecdng gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn cán b\u1ed9, gi\u1ea3ng viên và h\u1ecdc viên, sinh viên bài vi\u1ebft "Tuyên ngôn \u0111\u1ed9c l\u1eadp: S\u1ef1 k\u1ebf th\u1eeba, phát tri\u1ec3n nh\u1eefng giá tr\u1ecb t\u01b0 t\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25798,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25799"}],"collection":[{"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25799"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25799\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hou.edu.vn\/en_US\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}