Ngày 01/6/2026, Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Kỹ năng số và chuyển đổi phương pháp học tập của người học trong kỷ nguyên mới”. Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia và cán bộ quản lý đến từ nhiều cơ sở giáo dục đại học trên cả nước.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ tới mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, giáo dục đại học đứng trước yêu cầu phải đổi mới toàn diện từ nội dung đào tạo, phương pháp giảng dạy đến cách thức học tập của người học. Hội thảo lần này được xem là diễn đàn học thuật quan trọng nhằm trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ kết quả nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực số cho sinh viên trong thời đại trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ.
Khẳng định vai trò của kỹ năng số trong giáo dục đại học
TS. Thái Thanh Tùng – Trưởng Khoa Đào tạo Cơ bản
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Thái Thanh Tùng – Trưởng Khoa Đào tạo Cơ bản nhấn mạnh rằng chuyển đổi số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu của giáo dục hiện đại. Theo TS. Thái Thanh Tùng, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đang làm thay đổi sâu sắc cách con người tiếp cận tri thức, tương tác và học tập.
TS. Thái Thanh Tùng khẳng định: “Người học trong kỷ nguyên mới không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có năng lực thích ứng công nghệ, tư duy phản biện, khả năng khai thác dữ liệu và sử dụng AI một cách có trách nhiệm. Đây là những năng lực cốt lõi giúp sinh viên hội nhập thị trường lao động toàn cầu”. TS. Thái Thanh Tùng cho rằng sự thay đổi của công nghệ đang khiến mô hình học tập truyền thống dần được thay thế bằng các phương thức học tập linh hoạt, cá nhân hóa và dựa trên dữ liệu.
Theo TS. Thái Thanh Tùng, hội thảo hướng tới ba mục tiêu chính:
+ Làm rõ vai trò của kỹ năng số trong đào tạo đại học;
+ Thảo luận về việc ứng dụng AI trong dạy và học một cách an toàn, có trách nhiệm;
+ Đề xuất các giải pháp đổi mới phương pháp giảng dạy và kiểm tra đánh giá phù hợp với người học thời đại số.
Nhiều góc nhìn tại phiên toàn thể
Phiên toàn thể của hội thảo với chủ đề “Kỹ năng số, AI có trách nhiệm và an toàn dữ liệu trong học tập” do TS. Thái Thanh Tùng và TS. Lê Thị Ngọc Trâm đồng chủ trì đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của các đại biểu.
ThS. Nguyễn Công Đức – Trường Đại học Công Đoàn trình bày báo cáo về “Phát triển kỹ năng số cho sinh viên trước yêu cầu của kỷ nguyên số”. Báo cáo nhấn mạnh rằng kỹ năng số hiện nay không chỉ dừng ở khả năng sử dụng công nghệ mà còn bao gồm tư duy số, kỹ năng xử lý dữ liệu, giao tiếp số và bảo mật thông tin. Theo tác giả, các trường đại học cần xây dựng chuẩn năng lực số cho sinh viên ngay từ năm học đầu tiên.
Một trong những tham luận thu hút sự chú ý là báo cáo của Đại tá, TS. Phạm Ngọc Thức – Học viện Quân y với chủ đề: “Chuyển đổi số trong phương pháp học tập các học phần lý luận chính trị của Học viện Quân y: Tiếp cận từ góc độ phát triển kỹ năng số và bản lĩnh chính trị trong kỷ nguyên mới”. Báo cáo cho thấy việc ứng dụng nền tảng số trong giảng dạy lý luận chính trị không chỉ giúp tăng tính tương tác mà còn góp phần củng cố bản lĩnh chính trị, nâng cao khả năng nhận diện và phản bác thông tin xấu độc trên không gian mạng.
Trong khi đó, TS. Nguyễn Thị Huyền Trang – Trường Đại học Công Đoàn tập trung phân tích chủ đề đang được xã hội đặc biệt quan tâm: “Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập của sinh viên: cơ hội, thách thức và yêu cầu về đạo đức học thuật”. Báo cáo chỉ ra rằng AI mang lại nhiều lợi ích trong hỗ trợ học tập, nghiên cứu và sáng tạo nội dung, song cũng đặt ra nguy cơ lệ thuộc công nghệ, sao chép học thuật và vi phạm quyền riêng tư dữ liệu. Vì vậy, việc xây dựng văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm trong nhà trường là nhiệm vụ cấp thiết.
Đại biểu báo cáo tham luận
Đổi mới phương pháp dạy học trong môi trường số
Ở Phiên song song 1 với chủ đề “Đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và công cụ số”, nhiều nghiên cứu thực tiễn đã được chia sẻ, phản ánh xu hướng ứng dụng AI và công nghệ số trong giáo dục đại học hiện nay.
Báo cáo của TS. Trần Thị Thu Hương – Học viện An ninh nhân dân về việc tích hợp AI Wordwall trong giảng dạy từ vựng tiếng Anh đã mang đến góc nhìn mới về đổi mới phương pháp sư phạm. Thông qua nghiên cứu thực nghiệm, tác giả cho thấy các công cụ học tập tương tác có thể giúp tăng hứng thú học tập, nâng cao khả năng ghi nhớ và cải thiện kết quả học tập của sinh viên.
TS. Đặng Hải Đăng – Trường Đại học Mở Hà Nội trình bày tham luận về đánh giá và kiểm chứng năng lực số của sinh viên. Theo TS. Đặng Hải Đăng, bên cạnh việc trang bị kỹ năng công nghệ, các cơ sở giáo dục cần xây dựng hệ thống đánh giá cụ thể nhằm đo lường mức độ thành thạo kỹ năng số của người học theo các tiêu chuẩn quốc tế.
Một nội dung đáng chú ý khác là báo cáo của ThS. Phạm Thị Dinh về đổi mới giảng dạy môn Tin học đại cương theo mô hình lớp học đảo ngược kết hợp nhiệm vụ xác thực và hồ sơ học tập số. Mô hình này giúp sinh viên chủ động tiếp cận kiến thức trước khi lên lớp, tăng thời gian thảo luận và thực hành, từ đó nâng cao hiệu quả tiếp thu.
Trong bối cảnh AI đang tạo ra nhiều thay đổi trong hoạt động giảng dạy, nghiên cứu của ThS.NCS. Trần Triệu Hải về việc so sánh hiệu quả giữa video giảng dạy do giảng viên thực hiện và video tạo bởi AI đã tạo nên nhiều trao đổi sôi nổi. Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy AI có thể hỗ trợ tối ưu hóa nội dung học liệu, song vai trò của giảng viên vẫn giữ vị trí trung tâm trong việc định hướng tư duy và tạo cảm hứng học tập cho sinh viên.
Các tham luận của ThS. Vũ Thị Việt Thanh và ThS. Lê Thị Thu Vân tiếp tục khẳng định AI đang trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong học tập đại học. Tuy nhiên, việc sử dụng AI cần đi kèm với ý thức trách nhiệm, kỹ năng chọn lọc thông tin và tuân thủ chuẩn mực đạo đức học thuật.
Chuyển đổi số trong giảng dạy lý luận chính trị và pháp luật
Song song với các nội dung về công nghệ và kỹ năng số, hội thảo cũng dành sự quan tâm lớn tới việc đổi mới giảng dạy các học phần lý luận chính trị, pháp luật và giáo dục tư tưởng trong bối cảnh số.
Tại Phiên song song 2, dưới sự chủ trì của TS. Đinh Thị Hằng và PGS.TS. Trần Thị Lan Hương, các nhà khoa học đã tập trung phân tích tác động của chuyển đổi số đối với công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong trường đại học.
TS. Đỗ Thu Hường – Học viện Hành chính và Quản trị công đề cập đến việc ứng dụng công nghệ số trong kiểm tra, đánh giá các học phần lý luận chính trị tại Trường Đại học Mở Hà Nội. Theo TS. Đỗ Thu Hường, các nền tảng số giúp đa dạng hóa hình thức đánh giá, tăng tính minh bạch và hỗ trợ người học tiếp cận tri thức linh hoạt hơn.
Trong tham luận của mình, PGS.TS. Trần Thị Lan Hương – Đại học Công nghệ Giao thông vận tải cho rằng chuyển đổi số đang làm thay đổi cả nội dung lẫn phương thức truyền tải tri thức chính trị. Điều này đòi hỏi giảng viên phải đổi mới tư duy sư phạm, kết hợp hiệu quả giữa công nghệ và giá trị nền tảng của giáo dục lý luận.
Nhiều tham luận khác cũng nhấn mạnh vai trò của học liệu số, học tập dựa trên vấn đề và khai thác dữ liệu mở trong giảng dạy các môn lý luận chính trị, lịch sử Đảng và pháp luật. Đặc biệt, báo cáo của TS. Nguyễn Thị Luận đề cập đến yêu cầu tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng cho sinh viên trước những tác động đa chiều của môi trường mạng.
Trong khi đó, TS. Phạm Thị Kim Lan – Học viện Tài chính đưa ra các giải pháp đổi mới giảng dạy học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam thông qua khai thác tư liệu số và phát triển năng lực số cho sinh viên. Các ý tưởng về học tập dựa trên dự án, học tập qua tình huống thực tiễn được nhiều đại biểu đánh giá cao.
TS. Đinh Thị Hằng đề cập đến các yêu cầu và định hướng đổi mới trong bối cảnh chuyển đổi số khi giảng dạy học phần Pháp luật đại cương ở Trường Đại học Mở Hà Nội
ThS.NCS. Nguyễn Đình Tuân nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực sử dụng thông tin số có trách nhiệm cho sinh viên, đặc biệt trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội ngày càng phức tạp và khó kiểm chứng.
Đại biểu trao đổi, thảo luận
Hướng tới hệ sinh thái giáo dục số toàn diện
Phần trao đổi, thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến tâm huyết từ các nhà khoa học và giảng viên. Các đại biểu thống nhất rằng giáo dục đại học trong thời đại số cần đặt người học ở vị trí trung tâm, đồng thời xây dựng hệ sinh thái học tập linh hoạt, mở và gắn với thực tiễn.
Bên cạnh việc đầu tư hạ tầng công nghệ, các trường đại học cần chú trọng bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ giảng viên; xây dựng quy định về đạo đức sử dụng AI; tăng cường kỹ năng an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân cho sinh viên.
Phát biểu tổng kết hội thảo, Ban Tổ chức đánh giá cao chất lượng các tham luận và những trao đổi học thuật sâu sắc từ các chuyên gia. Hội thảo không chỉ mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới mà còn góp phần định hình chiến lược đổi mới giáo dục đại học trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.
Khép lại chương trình, Hội thảo khoa học “Kỹ năng số và chuyển đổi phương pháp học tập của người học trong kỷ nguyên mới” đã để lại nhiều dấu ấn chuyên môn, thể hiện quyết tâm của Trường Đại học Mở Hà Nội trong việc tiên phong đổi mới giáo dục, xây dựng môi trường học tập hiện đại, sáng tạo và thích ứng với thời đại công nghệ số.