Ngày 24/7/2026, Trường Đại học Mở Hà Nội đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy tiếng Trung Quốc: Cơ hội và thách thức” theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Hội thảo thu hút sự tham gia của các nhà quản lý giáo dục, các nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu viên và đông đảo học viên, sinh viên đến từ nhiều trường đại học, cơ sở đào tạo trong cả nước.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ và tạo ra những thay đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, giáo dục đại học nói chung và đào tạo ngoại ngữ nói riêng đang đứng trước nhiều cơ hội cũng như thách thức mới. Việc khai thác hiệu quả các công cụ AI nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, nghiên cứu, đồng thời bảo đảm các nguyên tắc về đạo đức học thuật, tính trung thực và sử dụng AI có trách nhiệm đang trở thành vấn đề được các cơ sở giáo dục đặc biệt quan tâm. Chính vì vậy, hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các giải pháp ứng dụng AI trong giảng dạy tiếng Trung Quốc.
TS. Nguyễn Minh Phương – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mở Hà Nội phát biểu khai mạc hội thảo
Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Minh Phương – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mở Hà Nội nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo không còn là xu hướng của tương lai mà đã trở thành một phần của hoạt động dạy và học hiện nay. AI mang đến nhiều cơ hội để đổi mới phương pháp giảng dạy, cá nhân hóa quá trình học tập, hỗ trợ nghiên cứu khoa học và nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với đội ngũ giảng viên và người học trong việc sử dụng công nghệ một cách khoa học, có chọn lọc và có trách nhiệm.
Theo TS. Nguyễn Minh Phương, đối với lĩnh vực đào tạo tiếng Trung Quốc, AI có thể hỗ trợ mạnh mẽ trong phát triển các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, dịch thuật cũng như xây dựng môi trường giao tiếp đa dạng. Song song với những lợi ích đó là những vấn đề cần được quan tâm như kiểm chứng độ chính xác của thông tin, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bảo đảm tính trung thực trong học tập và duy trì vai trò trung tâm của người giảng viên trong quá trình giáo dục. TS. Nguyễn Minh Phương bày tỏ kỳ vọng hội thảo sẽ là cầu nối thúc đẩy hợp tác nghiên cứu giữa các cơ sở đào tạo, góp phần xây dựng các mô hình ứng dụng AI phù hợp với thực tiễn giảng dạy tiếng Trung Quốc tại Việt Nam.
TS. Trần Thị Ánh Nguyệt – Trưởng Khoa Tiếng Trung Quốc, Trưởng Ban tổ chức
Báo cáo đề dẫn do TS. Trần Thị Ánh Nguyệt – Trưởng Khoa Tiếng Trung Quốc, Trưởng Ban tổ chức trình bày khẳng định AI đang làm thay đổi căn bản cách thức tiếp cận tri thức, phương pháp tổ chức lớp học cũng như hoạt động đánh giá kết quả học tập. Đối với đào tạo ngoại ngữ, các mô hình ngôn ngữ lớn, công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên và AI tạo sinh đã mở ra nhiều cơ hội để xây dựng môi trường học tập linh hoạt, tăng cường khả năng tương tác và phát triển năng lực tự học cho sinh viên.
TS. Trần Thị Ánh Nguyệt cũng nhấn mạnh rằng AI không thể thay thế vai trò của người thầy. Điều quan trọng là làm thế nào để kết hợp hài hòa giữa trí tuệ con người và trí tuệ nhân tạo, biến AI thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong giảng dạy, nghiên cứu và học tập. Hội thảo lần này vì vậy hướng tới mục tiêu kết nối các nhà khoa học, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, từ đó đề xuất các định hướng phát triển phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đại học.
Đoàn Chủ tọa điều hành Hội thảo
Hội thảo được điều hành bởi Đoàn Chủ tọa gồm TS. Nguyễn Minh Phương – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mở Hà Nội; TS. Trần Thị Ánh Nguyệt – Trưởng Khoa Tiếng Trung Quốc, Trường Đại học Mở Hà Nội; TS. Lê Quang Sáng – Trưởng Khoa Tiếng Trung Quốc, Trường Đại học Ngoại thương. Các tham luận đã diễn ra trong không khí học thuật sôi nổi, nhận được nhiều ý kiến trao đổi từ các đại biểu tham dự.
TS. Nguyễn Quốc Tư – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Intracom
Mở đầu phiên tham luận, TS. Nguyễn Quốc Tư – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Intracom trình bày nghiên cứu với chủ đề “Nhìn nhận lại việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy và nghiên cứu tiếng Trung Quốc: Những thách thức và vấn đề đặt ra”. Báo cáo tập trung phân tích thực trạng ứng dụng AI trong đào tạo ngoại ngữ, chỉ ra những lợi ích nổi bật về nâng cao hiệu quả giảng dạy, hỗ trợ nghiên cứu và phát triển học liệu số. Đồng thời, tác giả cũng đề cập đến các thách thức như nguy cơ phụ thuộc vào AI, tính xác thực của nguồn dữ liệu, đạo đức học thuật và yêu cầu xây dựng các quy định hướng dẫn sử dụng AI trong môi trường đại học.
TS. Nguyễn Thùy Linh – Trường Đại học Mở Hà Nội
TS. Nguyễn Thùy Linh – Trường Đại học Mở Hà Nội trình bày tham luận “AI tạo sinh trong thiết lập ngữ cảnh giao tiếp thực tế: Đề xuất mô hình ‘Thầy – Máy – Trò’ dựa trên lý thuyết giảng dạy ‘Diễn đạt làm động lực’ trong giảng dạy tiếng Trung Quốc”. Báo cáo giới thiệu mô hình kết hợp giữa giảng viên, công cụ AI và người học nhằm tạo lập các tình huống giao tiếp gần với thực tế. Theo tác giả, AI có thể đóng vai trò là đối tượng hội thoại linh hoạt, giúp sinh viên luyện tập giao tiếp trong nhiều bối cảnh khác nhau, trong khi giảng viên vẫn giữ vai trò định hướng, điều chỉnh và đánh giá quá trình học tập.
TS. Nguyễn Đại Cồ Việt – Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội
Ở góc độ nghiên cứu về hành vi người học, TS. Nguyễn Đại Cồ Việt – Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày tham luận “Nghiên cứu đánh giá thực trạng nhận thức và hành vi sử dụng AI của sinh viên một trường đại học trên địa bàn Hà Nội, hướng tới xây dựng Khung hướng dẫn sử dụng AI có trách nhiệm”. Kết quả khảo sát cho thấy AI đã trở thành công cụ được sinh viên sử dụng thường xuyên trong học tập. Tuy nhiên, mức độ hiểu biết về giới hạn của AI, cách trích dẫn nguồn, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tuân thủ đạo đức học thuật vẫn còn nhiều khác biệt. Từ đó, tác giả đề xuất xây dựng khung hướng dẫn sử dụng AI có trách nhiệm, góp phần hình thành văn hóa học thuật lành mạnh trong môi trường đại học.
ThS. Nguyễn Thị Cẩm Vân – Trường Đại học Mở Hà Nội
Trong lĩnh vực đánh giá kỹ năng viết, ThS. Nguyễn Thị Cẩm Vân – Trường Đại học Mở Hà Nội trình bày tham luận “Ứng dụng mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) trong việc tạo phản hồi tự động đối với kỹ năng viết tiếng Trung cho sinh viên năm thứ hai chuyên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc”. Báo cáo phân tích khả năng của các mô hình ngôn ngữ lớn trong việc phát hiện lỗi ngữ pháp, gợi ý diễn đạt, chỉnh sửa cấu trúc bài viết và cung cấp phản hồi nhanh chóng cho người học. Theo tác giả, việc kết hợp phản hồi từ AI với đánh giá chuyên môn của giảng viên sẽ giúp nâng cao hiệu quả rèn luyện kỹ năng viết, đồng thời tiết kiệm thời gian chấm bài và hỗ trợ học tập cá nhân hóa.
Chuyên gia Trung Quốc Huang He Meng (Hoàng Hợp Mạnh)
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là tham luận của chuyên gia Trung Quốc Huang He Meng (Hoàng Hợp Mạnh) trình bày với chủ đề “Nghiên cứu ứng dụng công cụ trí tuệ nhân tạo DeepSeek trong giảng dạy học phần Lược sử văn học Trung Quốc”. Báo cáo trình bày khả năng khai thác DeepSeek trong việc hỗ trợ tìm kiếm tài liệu, xây dựng hệ thống câu hỏi, thiết kế học liệu, tóm tắt nội dung, so sánh các trào lưu văn học và hỗ trợ sinh viên tiếp cận các tác phẩm kinh điển dưới nhiều góc nhìn khác nhau. Tác giả cũng lưu ý rằng giảng viên cần kiểm chứng thông tin do AI tạo ra, hướng dẫn sinh viên đánh giá nguồn tư liệu và kết hợp giữa khai thác công nghệ với tư duy phản biện nhằm bảo đảm chất lượng học tập.
Đại biểu trao đổi, thảo luận
Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi từ các nhà khoa học, giảng viên và đại biểu tham dự. Các ý kiến nhấn mạnh vai trò của AI như một công cụ hỗ trợ, không thay thế người dạy và người học; đồng thời trao đổi về việc xây dựng các mô hình dạy học cộng tác “Thầy – Máy – Trò”, thiết kế quy trình tích hợp AI vào giảng dạy các học phần kỹ năng ngôn ngữ, dịch thuật và văn học, cũng như khai thác hiệu quả các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) và DeepSeek trong hỗ trợ phản hồi học tập, tạo lập ngữ cảnh giao tiếp và phát triển năng lực tự học của sinh viên. Bên cạnh những lợi ích của AI, các đại biểu cũng dành nhiều thời gian thảo luận về những thách thức đặt ra, như nguy cơ phụ thuộc vào AI, hiện tượng “ảo giác AI”, sai lệch thông tin, hạn chế trong xử lý ngữ nghĩa và ngữ dụng, suy giảm năng lực tư duy độc lập, tư duy dịch thuật, cũng như những vấn đề liên quan đến liêm chính học thuật, bản quyền và bảo mật dữ liệu.
Các đại biểu đều thống nhất rằng AI sẽ tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục. Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng AI phụ thuộc vào năng lực của người sử dụng, sự phù hợp của phương pháp sư phạm và các quy định quản lý rõ ràng. Người giảng viên cần phát huy vai trò dẫn dắt, giúp sinh viên khai thác AI một cách hiệu quả, đồng thời phát triển tư duy phản biện, năng lực sáng tạo và đạo đức học thuật.
Phát biểu tổng kết và bế mạc hội thảo, TS. Trần Thị Ánh Nguyệt – Trưởng Khoa Tiếng Trung Quốc, Trưởng Ban tổ chức đánh giá cao chất lượng các báo cáo khoa học cũng như những ý kiến trao đổi tâm huyết của các nhà khoa học, giảng viên và đại biểu tham dự. TS. Trần Thị Ánh Nguyệt khẳng định các tham luận đã tiếp cận nhiều khía cạnh khác nhau của việc ứng dụng AI trong giảng dạy tiếng Trung Quốc, từ lý luận, khảo sát thực tiễn đến các mô hình triển khai cụ thể, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc đổi mới hoạt động đào tạo trong thời gian tới.
Hội thảo khoa học “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy tiếng Trung Quốc: Cơ hội và thách thức” đã khép lại thành công, mở ra nhiều hướng nghiên cứu và hợp tác mới giữa các cơ sở đào tạo, các nhà khoa học và giảng viên. Những kết quả đạt được từ hội thảo không chỉ góp phần thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy tiếng Trung Quốc mà còn đóng góp thiết thực vào quá trình chuyển đổi số giáo dục đại học, hướng tới xây dựng môi trường học tập hiện đại, sáng tạo và phát triển bền vững tại Việt Nam.