- Thông tin chung:
– Tên đề tài: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn học đại học hình thức từ xa theo phương thức trực tuyến tại Trường Đại học Mở Hà Nội
– Mã số: MHN-2024-02.34
– Chủ nhiệm đề tài: Nguyễn Thị Hằng
– Tổ chức chủ trì: Trường Đại học Mở Hà Nội
– Thời gian thực hiện: Từ tháng 03/2024 – 12/2025
- Mục tiêu:
Mục tiêu chung:
Xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn học đại học từ xa theo phương thức trực tuyến tại Trường Đại học Mở Hà Nội; trên cơ sở đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm thu hút người học lựa chọn học tại Trường.
Mục tiêu cụ thể:
Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đào tạo đại học từ xa trực tuyến và các nhóm nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn học tập của người học.
Phân tích bối cảnh phát triển đào tạo từ xa trực tuyến và thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn học tại HOU giai đoạn 2020–2025.
Xây dựng thang đo và kiểm định mô hình nghiên cứu gồm 9 nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn học đại học từ xa trực tuyến tại HOU.
Đề xuất hệ thống giải pháp nhằm phát huy các nhân tố tác động tích cực, giảm rào cản và rủi ro cảm nhận, nâng cao khả năng thu hút người học lựa chọn chương trình đào tạo từ xa trực tuyến tại HOU.
- Tính mới và sáng tạo:
Việc nghiên cứu đề tài đã có những đóng góp đáng kể cả về mặt lý luận và thực tiễn như sau:
Về lý luận
Đề xuất và kiểm định mô hình nghiên cứu gồm 9 nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn học đại học từ xa trực tuyến, tích hợp các tiếp cận từ lý thuyết hành vi có kế hoạch, mô hình chấp nhận công nghệ, chất lượng dịch vụ số và lý thuyết khoảng cách giao dịch, từ đó lượng hóa được mức độ tác động của từng nhân tố trong bối cảnh giáo dục mở tại Việt Nam.
Hệ thống hóa và mở rộng cơ sở lý luận về giáo dục mở và đào tạo từ xa trực tuyến, làm rõ bốn phương diện “mở” của Đại học Mở và vai trò của đào tạo từ xa trực tuyến trong xã hội học tập suốt đời.
Đề xuất khung giải pháp tích hợp 4 trụ cột (sản phẩm đào tạo – trải nghiệm người học – định vị thương hiệu – kênh tuyển sinh số), giúp lý giải và tác động đồng thời cả thu hút và giữ chân người học trong đào tạo từ xa trực tuyến.
Đổi mới tư duy “sản phẩm đào tạo” theo hướng giá trị/năng lực: chuyển từ chương trình cứng sang mô hình xếp chồng, gắn kỹ năng số, AI và yêu cầu nghề nghiệp.
Lồng ghép cách tiếp cận dữ liệu và AI vào quản trị đào tạo từ xa (cá nhân hóa, dự báo rủi ro bỏ học, tối ưu hỗ trợ), tạo hướng tiếp cận mới thay cho quản lý thủ công theo kinh nghiệm.
Mở rộng nền tảng lý luận về thương hiệu giáo dục bằng cách nhấn mạnh “bằng chứng xã hội” và minh bạch đầu ra như một cơ chế hình thành niềm tin trong thị trường đào tạo trực tuyến, phù hợp với lý thuyết tín hiệu.
Về thực tiễn
Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mức độ tác động của 9 nhân tố đến quyết định lựa chọn học từ xa trực tuyến tại HOU, giúp nhà trường có căn cứ khoa học trong hoạch định chiến lược tuyển sinh và phát triển chương trình.
Thiết kế gói giải pháp có thể triển khai ngay cho bối cảnh đào tạo từ xa trực tuyến (đặc biệt phù hợp với người học trưởng thành và người đi làm), từ cấu trúc chương trình đến vận hành hỗ trợ.
Đề xuất mô hình chương trình xếp chồng và lộ trình tích lũy linh hoạt, giúp tăng sức hấp dẫn đầu vào và giảm tỷ lệ bỏ học giữa chừng.
Xây dựng định hướng hệ sinh thái hỗ trợ người học số hóa (cố vấn học tập, chăm sóc – phản hồi nhanh, dịch vụ học vụ online), nâng cao chất lượng trải nghiệm và tỷ lệ hoàn thành.
Tối ưu hóa tuyển sinh bằng phễu tuyển sinh số và phát triển mạng lưới hỗ trợ địa phương (Digital Hubs), giúp mở rộng thị trường và giảm chi phí/độ trễ tư vấn.
Gắn giải pháp với bộ chỉ số/KPI (chuyển đổi tuyển sinh, mức độ hài lòng, thời gian phản hồi, giữ chân, hoàn thành), giúp đo lường hiệu quả và điều chỉnh theo chu kỳ.
- Kết quả nghiên cứu:
Kết quả phân tích thực trạng và bối cảnh cho thấy Trường Đại học Mở Hà Nội có nền tảng mạnh về thương hiệu và kinh nghiệm triển khai đào tạo từ xa quy mô lớn, nhưng lợi thế này đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng rõ từ các doanh nghiệp EdTech và các cơ sở đào tạo trực tuyến mới nổi.
Về năng lực vận hành số, báo cáo chỉ ra các điểm nghẽn cốt lõi: nền tảng LMS hiện tại chưa tích hợp đầy đủ các công cụ hỗ trợ học tập thông minh như AI tutor, Learning Analytics và cá nhân hóa lộ trình – vốn đang được người học kỳ vọng và trở thành tiêu chuẩn trong các mô hình đào tạo trực tuyến tiên tiến; quy trình học vụ vẫn thủ công/bán thủ công gây quá tải và làm giảm trải nghiệm người học; chương trình và học liệu số chưa đồng đều, chưa triển khai sâu micro-learning/micro-credentials. Đặc biệt, người học kỳ vọng hỗ trợ 24/7 nhưng hệ thống chủ yếu hoạt động theo giờ hành chính, cố vấn học tập chưa ứng dụng dữ liệu để dự báo nguy cơ bỏ học, tác động trực tiếp đến mức độ hài lòng và tỷ lệ hoàn thành khóa học.
Kết quả nghiên cứu định lượng với 429 quan sát hợp lệ cho thấy cả 9 nhân tố đều có ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến quyết định lựa chọn. Trong đó, tám nhân tố tác động cùng chiều: tính linh hoạt (β=0,179), uy tín thương hiệu (β=0,168), chất lượng chương trình (β=0,159), chi phí – giá trị (β=0,146), dịch vụ hỗ trợ (β=0,139), lợi ích cảm nhận (β=0,092), ảnh hưởng xã hội (β=0,085) và tính dễ sử dụng (β=0,071); riêng rào cản – rủi ro cảm nhận có tác động ngược chiều (β=-0,109). Đáng chú ý, các nhân tố thuộc nhóm “trải nghiệm số” và giá trị nhận được nổi bật gồm chất lượng nền tảng học tập và mức độ cá nhân hóa, chất lượng dịch vụ học vụ – hỗ trợ, giá trị chương trình gắn kết kỹ năng, yếu tố chi phí trong bối cảnh cạnh tranh, và uy tín thương hiệu của HOU.
Cơ sở tham chiếu từ các báo cáo chiến lược cho thấy hệ sinh thái đại học số tích hợp Learning Analytics có thể góp phần tăng tỷ lệ hoàn thành 12-25% và giảm 40-60% thời gian xử lý thủ tục học vụ, qua đó tác động gián tiếp đến quyết định lựa chọn và duy trì học tập.
Trên cơ sở các nhân tố then chốt được nhận diện và lượng hóa, nghiên cứu tổng hợp thành bộ giải pháp ưu tiên theo hướng “lấy người học làm trung tâm”: tự động hóa học vụ bằng RPA và AI chatbot hỗ trợ 24/7; triển khai tư vấn học tập thông minh, dashboard tiến độ và cảnh báo sớm nguy cơ bỏ học; phát huy tính linh hoạt và cá nhân hóa lộ trình; nâng cao chất lượng chương trình, học liệu và giảng dạy trực tuyến; củng cố uy tín thương hiệu bằng minh chứng chất lượng; hoàn thiện chính sách chi phí và làm rõ giá trị nhận được; tăng cường dịch vụ hỗ trợ và số hóa quản trị đào tạo.
Các kết quả này vừa đáp ứng yêu cầu đánh giá thực trạng, xác định yếu tố, đo lường mức độ ảnh hưởng và kiểm định giả thuyết, vừa tạo đầu vào trực tiếp để thiết kế bộ giải pháp thu hút người học lựa chọn học từ xa trực tuyến tại HOU trong giai đoạn tiếp theo.
- Sản phẩm:
5.1. Sản phẩm khoa học
Bộ giải pháp thu hút người học lựa chọn học đại học từ xa trực tuyến tại Trường – Được xác nhận bởi Viện Đào tạo và phát triển học tập suốt đời.
5.2. Sản phẩm công bố
- Bài báo “Bối cảnh và xu hướng tuyển sinh của các trường Đại học Mở tại Việt Nam giai đoạn 2020 – 2024” – Được xác nhận đăng số 103, tháng 12/2025, số Khoa học Xã hội và Giáo dục của Tạp chí Khoa học – Trường Đại học Thủ đô Hà Nội (0,5 điểm HĐGSNN)
- Bài báo “Chính sách blended learning trong giáo dục đại học – Đối chiếu quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam” – Tạp chí tâm lý – giáo dục tập 31 số 12 (0,5 điểm HĐGSNN)
- Bài báo “Tích hợp trí tuệ nhân tạo và cá nhân hóa trong đào tạo trực tuyến Đại học: Lộ trình chiến lược tăng trưởng và nâng cao chất lượng” – Tạp chí tâm lý – giáo dục tập 31 số 12 (0,5 điểm HĐGSNN)
- Bài báo “Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn học đại học từ xa theo phương thức trực tuyến tại Trường Đại học Mở Hà Nội” – Tạp chí quản lý giáo dục Tập 18, Số 6, tháng 6. 2026 (0,75 điểm HĐGSNN).
- Phương thức chuyển giao, địa chỉ ứng dụng, tác động và lợi ích mang lại của kết quả nghiên cứu:
6.1. Phương thức chuyển giao
Các kết quả nghiên cứu là sản phẩm của đề tài được bàn giao cho Trường và thuộc quyền sở hữu của Trường Đại học Mở Hà Nội. Nhà trường tổ chức chuyển giao sản phẩm nghiên cứu theo quy định hiện hành
6.2. Địa chỉ ứng dụng
– Kết quả nghiên cứu của đề tài được ứng dụng làm tài liệu tham khảo nhằm phục vụ cho công tác tuyển sinh và chăm sóc sinh viên.
– Kết quả nghiên cứu của đề tài được ứng dụng làm tài liệu tham khảo cho Viện Đào tạo và Phát triển học tập suốt đời, Trường Đại học Mở Hà Nội.